Cây bách bộ và tác dụng chữa bệnh thần kỳ trong đông y

Cây bách bộ và tác dụng chữa bệnh thần kỳ trong đông y

Bài thuốc hay Sức Khỏe
Mất:3 phút, 23 giây để đọc

Bách bộ hay còn được gọi là dây ba mươi hoặc đẹt ác. Theo đông y, nó có vị ngọt, đắng, có tác dụng ôn phế, sát trùng, chữa ho, bổ phổi. Từ thời xa xưa, người dân Việt đã dùng bách bộ sống để chữa giun kim và giun đũa, dùng bách bộ chín để trị ho lao, ho lâu ngày không khỏi. Bách bộ hơi ôn nhưng nhuận, không táo; nó còn có thể khai tiết, giáng khí mà không thuốc nào bằng. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giới thiệu về cây bách bộ và những tác dụng chữa bệnh của nó, cùng tham khảo nhé!

Mô cả cây bách bộ

Mô tả chung

Mô cả cây bách bộ

Bách bộ là một thứ cây leo, dài 6-8m, có khi hơn. Thân nhỏ nhẵn. Lá thường mọc đối có cuống, hình trái tim. Trên mặt lá, ngoài gân chính có 6-8 gân phụ chạy dọc từ cuống lá đến đầu lá, có những gân ngang nhỏ và rõ.Cụm hoa mọc ở kẽ lá gồm 1-2 hoa, lớn, màu vàng đỏ. Bao hoa gồm bốn phiến, 2 phiến ngoài dài 4cm, rộng 5mm, 2 phiến trong rộng hơn. Nhị 4, có tua ngắn. Quả nang có 4 hạt.

Phân bố, thu hái và chế biến

Cây Bách bộ mọc hoang ở khắp nơi trong nước ta: Hà Tây, Hòa Bình, Bắc Cạn, Thái Nguyên

Mùa thu đông đào củ về rửa sạch phơi hay sấy khô.

Rễ bách bộ

Vị thuốc là rễ củ bách bộ. Một chùm rễ có thể tới 30 củ hoặc hơn, vì thế nó còn có tên là “củ ba mươi”. Sau khi thu hái, phơi khô, hoặc sấy khô. Khi dùng, rửa sạch, thái phiến. Có thể chích với mật ong, hoặc chưng với rượu.

Rễ củ có alcaloid: Stemonin, neotuberostemonin, isotuberostemonin, stemotini. Trên thực nghiệm, bách bộ có tác dụng làm giảm tính hưng phấn của trung khu hô hấp, ức chế phản xạ ho, tác dụng long đờm. Nước sắc bách bộ có tác dụng trị giun kim và diệt côn trùng.

Theo YHCT, bách bộ có tác dụng ôn phế, nhuận phế, chỉ ho, sát trùng. Dùng trị ho lâu ngày do viêm khí quản, viêm họng, ho gà, lao hạch. Dùng ngoài trị ghẻ lở, chấy rận. Liều dùng, ngày 8 – 16g, dạng nước sắc, si rô, viêm ngậm.

Người dạ dày và ruột yếu, tiêu chảy, không nên dùng.

Rễ bách bộ

Một số bài thuốc thường dùng bách bộ

Diệt giun kim: bách bộ 40g, sắc đặc thành 10 – 20ml, mỗi buổi tối trước khi đi ngủ, dùng bơm tiêm, thụt vào hậu môn, làm 2 – 3 tối liền.

Diệt chấy rận: dịch cồn bách bộ 20%, hoặc nước sắc 50% dùng diệt chấy, rận cho người và gia súc.

Chữa trẻ nhỏ ho sốt (phế nhiệt): bách bộ, bối mẫu, cát căn, thạch cao mỗi vị đều 30g. Tán bột, mỗi lần dùng 12g. Ngày 2 lần.

Trị ho lâu ngày: bách bộ (rễ) 80g, giã vắt nước. Sắc lại cho dẻo quánh. Mỗi lần uống 1 muỗng canh, ngày 3 lần.

Trị ho nhiều: dùng bách bộ (cả dây lẫn rễ) giã vắt lấy nước cốt, trộn với mật ong, hai thứ bằng nhau. Nấu thành cao, ngậm nước nuốt từ từ.

Trị tự nhiên ho không dứt: bách bộ (củ rễ), hơ trên lửa nướng cho khô, mỗi lần lấy nước một ít ngậm nuốt nước.

Trị đau bụng do các loại trùng sán: bách bộ nấu thành cao, uống thường xuyên phòng trị các loại trùng.

Trị các loại côn trùng vào lỗ tai: bách bộ (sao) nghiền nát, trộn với dầu mè bôi trong lỗ tai.

Ngoài ra, có thể dùng bài thuốc ngâm rượu “Bách bộ tửu” trị các chứng ho: củ bách bộ xắt mỏng, sao khô cho vào túi vải ngâm trong vò rượu lấy uống dần.

Kiêng kỵ: người tỳ vị hư nhược không nên dùng.

Nguồn: Thaythuocvietnam.vn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Bài đặc sắc