Quế chi - một trong bốn loại thuốc quý trong Đông y

Quế chi – một trong bốn loại thuốc quý trong Đông y

Bài thuốc hay Sức Khỏe
Mất:3 phút, 52 giây để đọc

Đông y coi quế chi là một trong bốn vị thuốc quý: sâm, nhung, quế và các vị thuốc khác. Trước đây, tây y chỉ quan tâm đến tinh dầu quế và sử dụng quế làm hương liệu. Gần đây, người ta đã tìm thấy tác dụng hạ đường huyết của bột quế, đây là bằng chứng thực nghiệm về việc sử dụng quế để điều trị chứng tiêu khát trong Đông y.

Việt Nam là một trong những nước trồng quế, mỗi năm xuất khẩu hàng trăm tấn vỏ quế và hàng chục tấn tinh dầu quế. Vào thời phong kiến, quế là loại tốt nhất ở Thanh Hóa, đặc biệt được vua chúa sử dụng và cống nạp cho triều đại Trung Hoa.

Cách nhận biết quế chi

Mô tả thực vật: Quế chi là cây gỗ lớn cao khoảng 10-20m. Vỏ thân nhẵn. Lá cuống ngắn, mọc so le, có 3 gân hình cung. Cụm hoa hình chùm xim thường mọc ở nách lá.

Chất lượng quế phụ thuộc vào một số yếu tố

Chất lượng quế phụ thuộc vào một số yếu tố

Địa phương cây mọc: Xã Trịnh Vạn, huyện Thường Xuân (Thanh Hoá), Quỳ Châu (Nghệ An) và Trà My (Quảng Nam).

Loài quế: C.loureirii Nees rồi đến C. Zeylanicum Nees.

Tuổi cây khi thu hoạch: Trên 15 năm là quế tốt, trên 30 năm là đặc biệt.

Vị trí vỏ trên cây: Vỏ thân từ vị trí 1,2m đến cành đầu tiên là tốt nhất, hướng đông là đặc biệt. Cách mặt đất 20cm đến 1,2 m (kém Thượng châu). Vỏ cành to gọi là quế Thượng biểu; vỏ cành nhỏ gọi là quế chi.

Độ dày của vỏ: Nhục quế (vỏ thân, vỏ cành to). Có 4 loại, trong đó loại đặc biệt: dày trên 6mm, có khi tới 10mm, có 2 lớp dầu gọi là lưỡng chỉ phân du, màu nâu đen, dày trên 2mm.

Độ tuổi của cây từ 8-30 năm (C. Cassia Nees et Bl). Kết quả cho thấy: Cây 30 năm cho tỷ lệ tinh dầu cao nhất. Tuổi cây khai thác kinh tế nhất với loài C. Cassia Nees et Bl là 14 năm. Tỷ lệ tinh dầu ở vỏ cành con đạt 99% so với cây 30 năm. Tinh dầu ở lá đạt 71% (tính theo nguyên liệu khô kiệt)..

Tác dụng dược lý của loại thuốc quý này

Thành phần hóa học chính của quế chi là tinh dầu, trong đó chiếm chủ yếu là camphen và Andehit xinamic.

Vị thuốc quế chi có tác dụng giãn mạch, cải thiện lưu thông tuần hoàn máu. Sử dụng quế chi giúp thoát mồ hôi, giải nhiệt và giảm các triệu chứng sốt.

Giảm đau: vỏ quế tác động lên trung khu cảm giác ở não, nâng cao ngưỡng đau. Các dược chất trong quế chi còn có khả năng làm giãn mạch giảm co thắt mạch, giảm các chứng đau đầu, đau bụng.

Đối với tiêu hóa: Vị thuốc làm tăng dịch vị, tăng tiết nước bọt, kích thích tiêu hóa.

Tác dụng kìm hãm virus và nấm: Theo các nghiên cứu khoa học, nước sắc quế chi có tác dụng ức chế mạnh sự phát triển của nấm và virus cúm gây bệnh. Ngoài ra, cồn quế còn có tác dụng sát khuẩn rõ rệt trên tụ cầu vàng và trực khuẩn thương hàn.

Tác dụng của quế chi trong y học cổ truyền

Tác dụng của quế chi trong y học cổ truyền

Quế chi có vị ngọt đắng, mùi thơm, tính ấm. Qui kinh: Tâm, phế và bàng quang. Vị thuốc quế chi có tác dụng giải cảm tán hàn, chỉ thống thông kinh, hành huyết lợi tiểu.

Chủ trị

Giải cảm, tăng tiết mồ hôi, trừ hàn.

Các trường hợp đau đầu, mất ngủ, đầy bụng, khó tiêu, đau bụng, kinh nguyệt không đều. Dùng để sát khuẩn trong một số ít trường hợp.

Điều trị bệnh bằng quế chi

Cách dùng

Sắc lấy nước uống.

Hoặc dùng phối hợp với các vị thuốc khác:

Vị thuốc quế chi cùng ma hoàng làm tăng tác dụng tăng tiết mồ hôi của quế.

Dùng kết hợp Bạch thược, Đương quy giúp thông kinh hoạt huyết điều trị kinh nguyệt không đều, tắc kinh do hư hàn.

Quế chi kết hợp với bạch thược hay phụ tử trị đau khớp do nhiễm phong hàn…

Liều dùng

Dùng: 2 – 12g quế. Tùy theo thể trạng và bệnh lý mà tăng giảm liều lượng.

Điều cấm kị

Không dùng vị thuốc này cho bệnh sốt nóng cao, các trường hợp âm hư dương thịnh, kinh nguyệt ra nhiều, phụ nữ có thai.

Nguồn: Thaythuocvietnam.vn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Bài đặc sắc